Eğimli Yataklı CNC Torna Tezgahı: Sık Karşılaşılan Sorunlar ve Çözümleri

Eğimli yataklı CNC torna tezgahları Makine atölyelerinde adeta birer iş makinesi gibidirler. Ancak her makine gibi, onların da sorunları olabilir. İyi haber şu ki, en sık karşılaşılan sorunların çoğunu bir servis teknisyenini çağırmadan kendiniz çözebilirsiniz. İşte en sık karşılaşılan sorunları teşhis etme ve giderme konusunda basit bir rehber.

1. Parça boyutları sürekli değişiyor.

Parçalar tutarlı değil. Aynı programda bile bazıları büyük, bazıları küçük.

Öncelikle bunları kontrol edin:

• Mil salınımı: Mil deliğine bir kadran göstergesi veya test çubuğu yerleştirin. Salınım 0,01 mm'nin üzerindeyse, rulmanlar aşınmış olabilir.

• Yağlama: Otomatik yağlama tankındaki yağ seviyesini kontrol edin. Yağ olmaması, kızakların yapışmasına ve kötü konumlandırmaya neden olur.

• Sıkıştırma basıncı: Mandrenin sıkıca kavradığından emin olun. Gevşek bir parça kesme sırasında hareket eder.

• Bilyalı vida boşluğu: Taretini elle itin. Herhangi bir boşluk hissediyor musunuz? Vidanın telafi ayarı gerekebilir.

Hızlı çözüm: Öncelikle mil salınımını ve yağı kontrol edin. Bunlar en kolay ve en yaygın nedenlerdir.

2. Pürüzlü yüzey bitişi

Parçalar çok kötü görünüyor. Aşınma izleri, yırtılmalar veya pürüzlü noktalar var.

Öncelikle bunları kontrol edin:

• Takım durumu: Uç körelmiş veya kırılmış mı? Değiştirin ve tekrar deneyin. Bu, yüzey işleme sorunlarının %80'ini çözer.

• Mil yatakları: Makine kapalıyken mili hafifçe oynatmayı deneyin. Herhangi bir hareket, yatakların gevşek olduğu anlamına gelir.

• Hız ve ilerleme hızı: Yanlış kesim verileri, yüzey kalitesini olumsuz etkiler. Devir sayısı (RPM) ve ilerleme hızının malzemenizle uyumlu olup olmadığını kontrol edin.

• Titreşim: Mil hızını %10-15 oranında artırıp azaltmayı deneyin. Eğer yüzey kalitesi iyileşirse, bir rezonans noktasına ulaşmışsınız demektir.

3. Taret hareket etmiyor veya düzgün kilitlenmiyor.

Takım değiştirici arızalandı. Dönmüyor, kilitlenmiyor veya kötü sesler çıkarıyor.

Öncelikle bunları kontrol edin:

• Hava basıncı: 0,5 MPa'nın üzerinde mi? Düşük hava basıncı, zayıf sıkıştırma anlamına gelir.

• İçeride talaş birikmesi: Talaşlar taretin tıkanmasına neden olabilir. Makineyi durdurun, kapakları açın ve sıkışmış talaşları temizleyin.

• Konumlandırma pimleri: Aşınmış pimler tekrarlanabilirliği düşürür. Aşınma izlerini kontrol edin.

• Yakınlık sensörleri: Kirli veya gevşek sensörler, alet konumlarının yanlış algılanmasına neden olabilir. Bunları temizleyin ve sıkın.

Kural: Sıkışmış bir taretin hareketini asla zorlamayın. Önce çipleri temizleyin, ardından manuel olarak hareket ettirmeyi deneyin.

4. Ağır kesimlerde mil yavaşlıyor veya duruyor.

Derin bir kesim yaptığınızda iş mili hızı düşer veya makine durur.

Öncelikle bunları kontrol edin:

• Tahrik kayışı: Eski kayışlar yük altında kayar. Gerginliği kontrol edin. Kayışa bastırın; gergin hissetmeniz gerekir.

• Kayış durumu: Kayış üzerindeki yağ, kaymaya neden olur. Yağlıysa, yağ çözücü ile temizleyin.

• Kesme yükü: Çok mu şey istiyorsunuz? Kesme derinliğinin makine özelliklerini aşıp aşmadığını kontrol edin.

5. Eksen düzensiz hareket ediyor veya hiç hareket etmiyor.

X veya Z ekseninde sarsıntılar, takılmalar oluyor veya hareket etmiyor.

Öncelikle bunları kontrol edin:

• Yağlama sistemi: Yağ kanallara ulaşıyor mu? Hatlarda tıkanıklık veya sızıntı olup olmadığını kontrol edin.

• Sileceklerin hareket mekanizması: Sileceklerde hasar mı var yoksa çok mu sıkı bastırılmış? Bu durum kızağın hareketini engelleyebilir.

• Yanlış ayarlanmış gibs: Çok sıkı ayarlanmış gibs, takılmaya neden olur. Yeniden ayarlanması gerekiyor.

• Aşırı yük koruması: Bazı makinelerde sıfırlanması gerekebilecek mekanik aşırı yük koruması bulunur.

6. Sistem alarmları veya kayıp programlar

Kontrol ünitesi alarm veriyor. Veya programlar kapatıldıktan sonra kayboluyor.

Öncelikle bunları kontrol edin:

• Yedek pil: Kaybolan programlar genellikle kontrol kartındaki pilin bittiği anlamına gelir. Pili değiştirin.

• Kabin soğutması: Kirli filtreler aşırı ısınmaya ve yanlış alarmlara neden olur. Filtreleri ayda bir temizleyin.

• Topraklama: Kötü topraklama rastgele alarmlara neden olur. Topraklama kablosu bağlantılarını kontrol edin.

7. Yollarda yağ kullanılmamalıdır.

Yollara baktığınızda kuru görünüyorlar. Ya da yağ kullanımı normalin çok üzerinde.

Öncelikle bunları kontrol edin:

• Yağ hatları: Hortumlar tıkalı veya kırık mı? Pompadan dağıtım noktalarına kadar takip edin.

• Pompa çalışıyor mu?: Otomatik yağlama pompası çalışıyor mu? Çalışmasını ve debisini kontrol edin.

• Yanlış yağ kullanımı: Yol yağı yerine hidrolik yağ mı kullanıyorsunuz? Yol yağı yapışkandır ve yerinde kalır. Hidrolik yağ ise akıp gider.

8. Punta merkezi hizalanmıyor.

Punta kullanıldığında uzun şaftlar merkezden sapar.

Öncelikle bunları kontrol edin:

• Punta tabanı: Tabanın altındaki kir veya çapaklar hizalamayı bozar. Birleşme yüzeylerini temizleyin.

• Aşınmış kızaklar: Punta kızaklara düz bir şekilde oturup oturmadığını kontrol edin. Kazıma gerekebilir.

• Mil aşınması: Aşınmış mil deliği, salınıma neden olur. Burç değişimi gerekebilir.

Hızlı alışveriş ipuçları

• Bir kayıt defteri tutun: Her sorunu ve çözümünü yazın. Bir dahaki sefere ne yapacağınızı bilirsiniz.

• Sık kullanılan yedek parçaları stokta bulundurun: Kayışlar, rulmanlar, anahtarlar, filtreler. Bunları elinizin altında bulundurmak, günlerce süren arıza sürelerinden tasarruf sağlar.

• Öncelikle yazılımı düşünün: Parçaları sökmeden önce parametreleri ve programları kontrol edin. Birçok sorun sadece yanlış ayarlardan kaynaklanır.

• Makinenizi dinleyin: Gıcırdama sesi yağsızlık anlamına gelir. Vurma sesi gevşek parçalara işaret eder. Uğultu sesi ise motor arızası olabilir. Kulaklarınız iyi bir teşhis aracıdır.

En iyi çözüm önlemdir. Günde on dakika yağ seviyesini kontrol etmek ve çipleri temizlemek, çoğu sorunun başlamadan önce önlenmesini sağlar. Düzenli bakım yapılan makineler daha uzun süre çalışır ve daha az arıza yapar.